หัดเล่นกีต้าร์ FingerStyle เริ่มต้นยังไง? คู่มือฉบับมือใหม่ ทำตามได้ทันที
คุณเคยเห็นนักกีต้าร์ที่เล่นบรรเลงเพลงโปรดด้วยกีต้าร์ตัวเดียว โดยมีทั้งเสียงเบส คอร์ด และทำนองเพลง (Melody) ดังขึ้นพร้อมๆ กันไหม? นั่นคือเสน่ห์ของ "FingerStyle Guitar" ที่หลายคนหลงรัก สำหรับมือใหม่ที่อยากเริ่มเล่นสไตล์นี้ แต่ไม่รู้จะจับจุดตรงไหน บทความนี้มีคำตอบและแนวทางเริ่มต้นแบบ step-by-step ครับ
FingerStyle คืออะไร? ทำไมถึงน่าฝึก?
FingerStyle (ฟิงเกอร์สไตล์) คือการใช้นิ้วมือขวาดีดสายกีต้าร์ทีละสายหรือหลายสายพร้อมกัน โดยไม่อาศัยปิ๊ก (Pick) ซึ่งแตกต่างจากการตีคอร์ดทั่วไป เพราะการเล่นสไตล์นี้ กีต้าร์ตัวเดียวจะทำหน้าที่เหมือนวงดนตรีขนาดย่อม ที่มีทั้งเครื่องให้จังหวะ (Percussion) เบส คอร์ด และเสียงร้อง (Melody) อยู่ในเครื่องเดียว
1. เตรียมความพร้อมก่อนเริ่มฝึก
ก่อนจะเริ่มลงมือเล่น มีสิ่งที่คุณต้องเตรียมตัวดังนี้:
- กีต้าร์ที่ทัชชิ่ง (Touching) ดี: สายกีต้าร์ไม่ควรสูงจากเฟรตมากเกินไป เพราะการเล่น FingerStyle ต้องใช้นิ้วมือซ้ายกดคอร์ดค้างไว้บ่อยๆ ถ้าทัชชิ่งสูงจะทำให้เจ็บมือและกดไม่แน่น
- ตัดเล็บมือซ้าย แต่ไว้เล็บมือขวา (ตามสมควร): มือซ้ายต้องใช้ปลายนิ้วกดสาย จึงต้องตัดเล็บให้สั้น ส่วนมือขวาสามารถไว้เล็บยาวกว่าเนื้อนิดหน่อยเพื่อช่วยให้เสียงดีดใสและชัดขึ้น (หรือจะใช้เนื้อนิ้วดีดก็ได้เช่นกัน)
- ตั้งสายให้ตรงเสมอ: การเล่น FingerStyle ต้องการความกังวานและความถูกต้องของโน้ตสูงมาก ควรใช้เครื่องตั้งสาย (Tuner) ทุกครั้งก่อนฝึก
2. ทำความรู้จักกฎเหล็ก "P-I-M-A" (หน้าที่ของนิ้วมือขวา)
หัวใจสำคัญของการเล่น FingerStyle คือการแบ่งหน้าที่ของนิ้วมือขวาให้ชัดเจน เพื่อไม่ให้นิ้วพันกัน โดยสัญลักษณ์สากลที่ใช้เรียกนิ้วมือขวาคือ P-I-M-A
| สัญลักษณ์ | นิ้วมือขวา | หน้าที่หลัก (สายที่ควบคุม) |
|---|---|---|
| P (Pulgar) | นิ้วหัวแม่มือ (Thumb) | รับผิดชอบสายเบส คือ สาย 6, 5 และ 4 |
| I (Indice) | นิ้วชี้ (Index) | รับผิดชอบ สาย 3 |
| M (Medio) | นิ้วกลาง (Middle) | รับผิดชอบ สาย 2 |
| A (Anular) | นิ้วนาง (Ring) | รับผิดชอบ สาย 1 |
3. Step-by-Step Step 4 ขั้นตอนการฝึกสำหรับมือใหม่
ขั้นตอนที่ 1: ฝึกการกระจายคอร์ด (Arpeggio) บนสายเปล่า
ยังไม่ต้องจับคอร์ดมือซ้าย ให้ใช้นิ้วมือขวาฝึกดีดตามรูปแบบง่ายๆ เพื่อสร้าง Memory muscle (ความชินของกล้ามเนื้อ):
- ใช้ P ดีดสาย 6 -> I ดีดสาย 3 -> M ดีดสาย 2 -> A ดีดสาย 1
- จากนั้นย้อนกลับ: A (สาย 1) -> M (สาย 2) -> I (สาย 3)
- ฝึกทำซ้ำช้าๆ ให้จังหวะสม่ำเสมอ โดยที่นิ้วไม่ข้ามสายกัน
ขั้นตอนที่ 2: รวมมือซ้ายและมือขวาเข้าด้วยกัน
เริ่มจับคอร์ดง่ายๆ ที่คุ้นเคย เช่น C, Am, F, G แล้วใช้แพทเทิร์นการดีดจากขั้นตอนที่ 1 โดยเปลี่ยนตำแหน่งนิ้ว P (นิ้วโป้ง) ไปตามสายเบสของคอร์ดนั้นๆ เช่น:
- คอร์ด C: นิ้ว P ดีดสาย 5 (โน้ต C)
- คอร์ด Am: นิ้ว P ดีดสาย 5 (โน้ต A)
- คอร์ด G: นิ้ว P ดีดสาย 6 (โน้ต G)
ขั้นตอนที่ 3: ฝึกอ่าน Guitar TAB (Guitar Tablature)
การเล่น FingerStyle ส่วนใหญ่จะไม่ใช้คอร์ดแท็ปแบบปกติ แต่จะนิยมใช้ Guitar TAB ในการฝึก เพราะแท็ปจะบอกชัดเจนว่าต้องกดเฟรตไหน และดีดสายอะไร
💡 วิธีอ่าน Tab กีต้าร์เบื้องต้น
TAB จะมี 6 เส้น แทนสายกีต้าร์ (เส้นบนสุดคือสาย 1 เส้นล่างสุดคือสาย 6) ตัวเลขที่อยู่บนเส้น คือ "เลขเฟรต" ที่ต้องกด เช่น ตัวเลข 3 อยู่บนเส้นล่างสุด หมายถึง ให้กดเฟรตที่ 3 ของสาย 6 แล้วดีด
ขั้นตอนที่ 4: เริ่มต้นด้วยเพลงง่ายๆ
อย่าพึ่งรีบไปฝึกเพลง FingerStyle ยากๆ ของศิลปินระดับโลกอย่าง Sungha Jung หรือ Tommy Emmanuel ให้เริ่มจากเพลงที่มีจังหวะช้า คอร์ดน้อย และเมโลดี้ไม่ซับซ้อน เช่น เพลง Canon in D (เวอร์ชั่นง่าย), Happy Birthday หรือเพลงสากลช้าๆ ที่มีแจก Tab แบบ Easy Version บน YouTube
4. เคล็ดลับที่จะช่วยให้คุณฝึก FingerStyle เป็นไวขึ้น
- ซ้อมช้าๆ แต่ถูกต้อง: การฝึกช้าๆ ช่วยให้สมองจดจำตำแหน่งนิ้วได้ถูกต้อง ดีกว่าเล่นเร็วแล้วหลุดจังหวะหรือโน้ตบอด
- เปิด Metronome (เครื่องให้จังหวะ): การเล่น FingerStyle เรื่อง "จังหวะ" สำคัญมาก การฝึกกับ Metronome จะทำให้การเล่นของคุณฟังดูมืออาชีพมากขึ้น
- วางตำแหน่งมือขวาให้ถูก: โค้งข้อมือขวาเล็กน้อย ให้นิ้วโป้งอยู่ด้านหน้าของนิ้วอื่นๆ เสมอ เพื่อไม่ให้นิ้วโป้งกับนิ้วชี้ชนกันเวลาดีด
- อย่าท้อเมื่อเจ็บนิ้ว: ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก ปลายนิ้วจะเจ็บและอาจลอก แต่เมื่อร่างกายสร้างหนังหนา (Callus) ขึ้นมาแล้ว คุณจะเล่นได้สบายขึ้นโดยไม่เจ็บอีกต่อไป
สรุป
การหัดเล่นกีต้าร์ **FingerStyle** ไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถของมือใหม่ หัวใจสำคัญคือ **"ความสม่ำเสมอ"** ฝึกแค่วันละ 20-30 นาที แต่ฝึกทุกวัน คุณจะเห็นพัฒนาการที่ก้าวกระโดดภายใน 1 เดือนแน่นอนครับ เริ่มต้นจากพื้นฐาน P-I-M-A ให้แน่น แล้วเพลงโปรดของคุณจะไม่ยากอีกต่อไป!
พร้อมที่จะเริ่มเล่น FingerStyle หรือยัง?
หยิบกีต้าร์ของคุณขึ้นมา ตั้งสายให้พร้อม แล้วลองฝึกแพทเทิร์น P-I-M-A ดูเดี๋ยวนี้เลย!